Bông sen trong giếng ngọc [Truyện danh nhân]

Bông sen trong giếng ngọc

Truyện Bông sen trong giếng ngọc

Bông sen trong giếng ngọc là câu chuyện kể về tấm gương hiếu học của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1272 – 1346), một nhà văn hóa, chính trị nổi tiếng của nước ta đời nhà Trần, quê ở Nam Sách, Hải Dương.

1. Ngày xưa, cách đây gần bảy trăm năm, có cậu bé Mạc Đĩnh chi con nhà nghèo, người đen đủi xấu xí. Tuy còn nhỏ, nhưng ngày nào Mạc Đĩnh Chi cũng vào rừng kiếm củi giúp đỡ cha mẹ.

2. Gần nhà Mạc Đĩnh Chi có một trường học: các bạn trong làng đến học rất đông vui. Con nhà nghèo, không có tiền ăn học nên Mạc Đĩnh Chi rất thèm được học. Do đó, mỗi lần gánh củi qua trường, cậu bé lại ngấp nghé học lỏm [1].

Qua nhiều ngày như vậy, thầy giáo thấy cậu bé nhà nghèo mà có chí hiếu học [2], ông liền cho phép Mạc Đĩnh Chi được vào trường học. Nhờ có trí thông minh, lại rất ham học, nên Mạc Đĩnh Chi nhanh chóng trở thành một người học trò giỏi nhất trường.

Chỉ có buổi tối, Mạc Đĩnh Chi mới có thời giờ học và đọc sách, vì ban ngày cậu còn phải làm lụng mọi việc. Nhưng học buổi tối lại không có dầu thắp, Mạc Đĩnh Chi đã nghĩ ra cách bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng làm đèn học.

3. Miệt mài học tập với ngọn đèn đom đóm ấy, chẳng bao lâu, Mạc Đĩnh Chi trở thành người học rộng tài cao. Khi đi thi, Mạc Đĩnh Chi đỗ Trạng nguyên [3] (khoa thi năm 1340). Nhưng vì nhà vua thấy ông nhà nghèo, lại xấu xí nên có ý không muốn cho ông đỗ đầu, buộc ông phải làm một bài văn để thử tài.

Mạc Đĩnh Chi làm ngay một bài phú [4] lấy tên là “Bông sen trong giếng ngọc” để tỏ rõ chí hướng [5] và tài năng của mình. Bài phú ấy rất hay, hay đến nỗi vua nhà Trần phải phong ngay cho ông một chức quan to trong triều.

Với lòng yêu nước thương dân, Mạc Đĩnh Chi đã làm nhiều việc lớn cho đất nước.

Theo “Ngọn đèn đom đóm”
Tập đọc 5, NXB Giáo dục – 1980

Bông sen trong giếng ngọc

Bông sen trong giếng ngọc

Chú giải trong truyện Bông sen trong giếng ngọc

[1] Học lỏm: học kín đáo điều gì ở người khác không ai biết.

[2] Hiếu học: ham học, rất thích học tập.

[3] Trang nguyên: tên gọi người đỗ đầu khoa thi cao nhất, tổ chức ở sân vua (thi đình) thời phong kiến xưa kia.

[4] Phú: một thể văn vần thời xưa, không hạn định số câu, số chữ.

[5] Chí hướng: mục đích phấn đấu cao xa của mỗi người.

Ý nghĩa câu chuyện Bông sen trong giếng ngọc

Câu chuyện nêu cao gương hiếu học của Mạc Đĩnh Chi, ngay từ hồi còn nhỏ, mặc dầu sống trong cảnh gia đình nghèo khó, ngày ngày phải vào rừng kiếm củi giúp đỡ cha mẹ, nhưng vẫn khắc phục mọi khó khăn to lớn để được đi học và học giỏi thành tài, đỗ tới Trạng nguyên.

Sau này Mạc Đĩnh Chi đem tài năng xuất sắc ra giúp ích cho nước nhà rất nhiều và suốt đời sống theo cái chí hướng cao đẹp của mình mà ông từng nói lên trong bài văn đi thi nổi tiếng của ông, tức bài phú “Bông sen trong giếng ngọc“.

– TruyenDanGian.Com –