Những câu đố vui dân gian Việt Nam

Những câu đố vui dân gian Việt Nam

Câu đố là gì?

Câu đố là một bộ phận của thơ ca dân gian, được cha ông ta để lại, nêu ra để thử thách người khác tìm lời giải. Câu đố phản ánh trí tuệ, đời sống và sinh hoạt của nhân dân ta từ xưa đến nay. Nếu, về cơ bản, ca dao là tiếng nói trữ tình thì câu đố, đằng sau cách nhân hóa, cách so sánh ngầm, cách dùng những từ đồng âm khác nghĩa, những hình ảnh mập mờ, nhiều nghĩa… là sự liên tưởng, sự hoạt động của lý tính.

Câu đố được xây dựng dựa trên sự quan sát về những điểm giống và khác nhau thường thấy giữa các sự vật và hiện tượng trong đời sống hàng ngày. Được thể hiện bằng lối nói chệch, nói đằng Đông, vồng đằng Tây. Nói đằng này hiểu đằng khác. Chính điều đó tạo nên sự khác biệt và thú vị cho câu đố.

Những câu đố vui dân gian Việt Nam

Câu đố dân gian cho thấy sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên, đồng ruộng, cỏ cây,… của người xưa, bồi đắp cho chúng ta những kiến thức về cuộc sống và nuôi dưỡng tình yêu trong mỗi cá nhân.

Sử dụng câu đố dân gian được xem là một trong những cách giáo dục hấp dẫn, dễ tiếp cận nhất đối với trẻ em được nhiều phụ huynh áp dụng. Ngoài việc gắn kết tình cảm của con cái với bố mẹ với nhau, những câu đố dân gian còn khơi gợi trí tò mò, khám phá thế giới cho các bạn nhỏ, góp phần phát triển ngôn ngữ tư duy cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ.

Những câu đố dân gian Việt Nam sử dụng những phương thức nghệ thuật khá đơn giản, linh hoạt và đa dạng. Khi thì là thơ lục bát, khi thì nói lái, khi thì láy vần,… Có nhiều câu đố rất hay, nhưng nội dung có phần thô tục, không phù hợp với các bạn nhỏ, ban biên tập chúng tôi không đưa vào bài viết này.

TruyenDanGian.Com đã dành thời gian sưu tầm và chọn lọc ra những câu đố vui, gần gũi với đời sống thường ngày. Bố mẹ hãy dành thời gian cùng giải đố, vừa học vừa chơi với các con nhé.


Những câu đố vui dân gian Việt Nam về đồ dùng học tập

Hãy để các bạn nhỏ thử sức với những câu đố dân gian về đồ dùng học tập quen thuộc sau đây. Rất nhiều câu đố trong phần này được chúng tôi tổng hợp từ nguồn các cuốn sách giáo khoa cũ từ những những năm 1950 trở lại đây.

"<yoastmark

Thử thách số 01

Mình tròn mũi nhọn,
Không phải bò, trâu
Uống nước ao sâu,
Lên cày ruộng cạn.

Là cái gì?

Cái bút máy

Thử thách số 02

Cày trên đồng ruộng trắng phau
Khát xuống uống nước giếng sâu đen ngòm.

Là cái gì?

Cái bút máy

Thử thách số 03

Ruột dài từ mũi đến chân
Mũi tròn, ruột cũng dần dần mòn theo.

Là cái gì?

Cây bút chì

Thử thách số 04

Thân dài thượt, ruột thẳng băng
Khi thịt bị cắt khỏi chân
Thì ruột lòi dần vẫn thẳng như rươi.

Là cái gì?

Cây bút chì

Thử thách số 05

Đầu đuôi vuông vắn như nhau
Thân chia nhiều đốt rất mau rất đều
Tính tình chân thực đáng yêu
Muốn biết dài ngắn mọi điều có em.

Là cái gì?

Cái thước kẻ

Thử thách số 06

Mình em thì trắng phau phau,
Áo em có đủ các màu đỏ xanh
Gân em là sợi chỉ mành
Giúp cậu trò nhỏ học hành nên khôn.

Là cái gì?

Quyển vở

Thử thách số 07

Da trắng muốt
Ruột trắng tinh
Bạn với học sinh
Thích cọ đầu vào bảng.

Là cái gì?

Viên phấn

Thử thách số 08

Đường ngang ngõ tắt tứ bề
Ai chưa thuộc nẻo đi về đều xem.

Là cái gì?

Bản đồ

Thử thách số 09

Hai đầu mọc ở hai chân
Cái chân lại đúng cái thân mới kì.
Xin em một mẩu bút chì
Mượn anh ngòi bút cũng vì việc chung.

Là cái gì?

Cái compa

Thử thách số 10

Một chân bằng sắt
Một chân bằng chì
Chân sắt đứng ì
Chân chì chạy lượn.

Là cái gì?

Cái compa

Thử thách số 11

Mặt cô như trát nhọ nồi
Lại còn điểm phấn cho người ta trông.
Đàn bà cho đến đàn ông
Nhìn cô thỏa lòng, lau mặt cho cô.

Là cái gì?

Cái bảng đen

Thử thách số 12

Có mặt mà chẳng có đầu
Bốn chân có đủ không cầu có tay.
Học trò kẻ dở, người hay
Ai ai cũng phải hàng ngày nhớ em.

Là cái gì?

Cái bàn học

Thử thách số 13

Vừa bằng cuốn sổ xinh xinh
Tính toán rành rẽ thông minh tuyệt vời
Cộng trừ hàng tỉ như chơi
Lũy thừa căn số mấy người cũng thua.

Là cái gì?

Cái máy tính

Thử thách số 14

Một đầu đỏ một đầu xanh
Mẹ mua cho bé vẽ tranh tô màu.

Là cái gì?

Bút chì xanh đỏ

Thử thách số 15

Núi sông nào thấy núi sông
Ruộng đồng biển cả cũng không thấy hình.
Vậy mà bao lớp học sinh
Thấy năm châu, thấy nước mình từ đây.

Là cái gì?

Bản đồ (hay quả cầu địa lý)

Thử thách số 16

Có đôi cánh chẳng hề bay
Rộng giang như một đôi tay mẹ hiền
Tháng ngày nhiệm vụ không quên
Đón đàn em tới luyện rèn lớn khôn.

Là cái gì?

Cổng trường

Thử thách số 17

Thân dài đầu nhọn có bi
Nếu đè lên giấy chữ thì ra ngay.

Là cái gì?

Cái bút bi

Thử thách số 18

Nhỏ như cái kẹo
Dẻo như bánh dầy
Ở đâu mực dây
Có em làm sạch.

Là cái gì?

Cục tẩy

Thử thách số 19

Túi nhỏ rùi lại túi to
Đựng mực đựng bút đựng kho sách đầy.

Là cái gì?

Cái cặp sách

Thử thách số 20

Tôi như sợi chỉ mỏng manh
Thế mà cõng vác bao anh ngại gì.
Theo tôi thẳng lối mà đi
Hàng hàng lần lượt những khi học hành.

Là cái gì?

Dòng kẻ trên giấy

Những câu đố về quả có đáp án

Những câu đố về các loại quả luôn thu hút các bạn nhỏ bởi tính chất gần gũi, thân thuộc của nó. Dưới đây là những câu đố từng được rất nhiều thế hệ yêu thích và biết đến. TruyenDanGian.Com xin giới thiệu đến phụ huynh và các bạn nhỏ, để chúng ta cùng nhau tìm lời giải nhé.

Những câu đố về quả có đáp án

Những câu đố về quả có đáp án

Thử thách số 01

Trên trời có giếng nước trong
Con kiến chẳng lọt, con ong chẳng vào.

Là quả gì?

Quả dừa

Thử thách số 02

Mình tròn tròn áo xanh tươi.
Ở trong chứa nước ai ơi ngọt ngào
Đục ra rồi hãy uống vào
Làm nước giải khát ôi sao lạ kỳ.

Là quả gì?

Quả dừa

Thử thách số 03

Quả tròn to, da xanh xanh
Ruột trong đỏ chót mát lành ai ơi.
Hạt đen be bé thủi thui
Ăn vào hết háo, đoán vui xem nào.

Là quả gì?

Quả dưa hấu

Thử thách số 04

Quả gì tên gọi dịu êm
Nhờ bầu sữa mẹ nuôi em thủa nào.

Là quả gì?

Quả vú sữa

Thử thách số 05

Là cà màu đỏ ngoài da
Thịt cũng màu đỏ nghĩ mà hay hay
Nấu canh màu đỏ đẹp thay
Bạn ơi, hãy đoán, đoán ngay quả gì?

Là quả gì?

Quả cà chua

Thử thách số 06

Vừa bằng cái đục đạc
Trong nạc ngoài xương
Thành thọ vô cương
Trong xương ngoài nạc.

Là quả gì?

Quả ổi

Thử thách số 07

Hoa vàng mà kết quả xanh
Quả xanh, ruột trắng lại sanh hạt vàng.

Là quả gì?

Quả bí đao

Thử thách số 08

Cây loè xoè
Lá loè xoè
Có thằng què
Nằm ở giữa.

Là quả gì?

Quả dứa

Thử thách số 09

Mỗi cây một quả, mỗi quả một cây
Quả đầy những mắt, lá đầy những răng.

Là quả gì?

Quả dứa

Thử thách số 10

Khi nhỏ, em mặc áo xanh
Khi lớn bằng anh, em thay áo đỏ.

Là quả gì?

Quả ớt

Thử thách số 11

Da cóc mà bọc bột lọc
Bột lọc mà bọc hòn than.

Là quả gì?

Quả nhãn

Thử thách số 12

Da cóc mà bọc bột lọc
Bọt lọc mà bọc hòn son.

Là quả gì?

Quả vải

Thử thách số 13

Da cóc mà bọc trứng gà
Bổ ra thơm nức cả nhà muốn ăn.

Là quả gì?

Quả mít

Thử thách số 14

Dùng làm mứt, hoặc nấu canh,
Đến khi mất sắc, theo anh học trò.

Là quả gì?

Quả bí

Thử thách số 15

Tên em không thiếu, chẳng thừa
Chín vàng ngon ngọt rất vừa lòng anh.

Là quả gì?

Quả đu đủ

Thử thách số 16

Khi nhỏ, em mặc áo xanh
Khi lớn bằng anh, em thay áo đỏ.

Là quả gì?

Quả ớt

Thử thách số 17

Thân em y phục đoàng hoàng
Vậy mà thiên hạ lột trần em ra.
Thân em thân ngọc thân ngà
Giúp người no ấm, ngày ngày yên vui.

Là hạt gì?

Hạt thóc

Thử thách số 18

Mới sinh cứ tưởng đã già
Vì rằng râu bạc như là sợi tơ.
Khi già lại tưởng trẻ thơ
Râu đen rụng hết còn trơ răng vàng.

Là gì?

Bắp ngô

Thử thách số 19

Quả gì ôm lấy nỗi niềm
Lòng riêng một mối, ai phiền hơn ai

Là quả gì?

Quả sầu riêng

Thử thách số 20

Một anh phạm tội tày đình
Một anh gánh chịu oan tình, kêu ai

Là 2 quả gì?

Quả quýt và quả cam (quýt làm cam chịu).

Những câu đố vui dân gian về các loại cây

Câu đố dân gian Việt Nam rất đa dạng, khai thác cả các chủ đề về cây cối. Hãy cùng nhau khám phá những câu đố dưới đây.

"<yoastmark

Thử thách số 01

Cây gì gai góc đầy mình,
Tên gọi vừa nhẹ, vừa thanh, lại mềm.
Không cành, không gỗ nhưng bền,
Làm ra hàng hóa đẹp duyên bao người

Là cây gì?

Cây mây

Thử thách số 02

Cây gì hoa đỏ như son,
Tên gọi như thể thổi cơm ăn liền,
Tháng ba, đàn sáo huyên thuyên
Ríu ran đến đậu đầy trên lá cành?

Là cây gì?

Cây gạo

Thử thách số 03

Sinh ra ta đã cùng tên
Anh sinh dưới đất, tôi trên bầu trời
Rồi tôi thành hạt mưa rơi
Cần buộc rổ rá giúp người có anh.

Là cây gì?

Cây mây và mây trên trời

Thử thách số 04

Mình rồng, đuôi phụng le te
Mùa Đông ấp trứng, mùa Hè nở con.

Là cây gì?

Cây cau

Thử thách số 05

Có cây mà chẳng có cành
Có quả để dành , chấp mối tơ duyên.

Là cây gì?

Cây cau

Thử thách số 06

Mẹ bò dưới đất
Ấp ổ trứng tròn
Chẳng thấy nở con
Mà toàn là củ.

Là cây gì?

Cây khoai lang

Thử thách số 07

Cây gì thắp sáng biển đêm
Tàu thuyền muôn nẻo biết tìm hướng đi.

Là cây gì?

Cây hải đăng

Thử thách số 08

Cây gì quấn quýt vườn nhà
Lá thơm dành tặng riêng bà sớm hôm.

Là cây gì?

Cây trầu

Thử thách số 09

Cây gì quấn quýt vườn nhà
Lá thơm dành tặng riêng bà sớm hôm.

Là cây gì?

Cây trầu

Thử thách số 10

Cây gì cô Tấm hiện hình
Để vua mắc võng thả mình trong mơ.

Là cây gì?

Cây xoan đào

Thử thách số 11

Cây không lá lại có cành
Quả thì không chín không xanh bao giờ
Gió lay vẫn đứng trơ trơ
Xếp hàng mở ội kéo co suốt đời.

Là cây gì?

Cây cột điện

Thử thách số 12

Là cây mà chẳng có cành
Có quả mà lại rành rành không hoa
Còn dây thì vươn rất xa
Đố bạn đoán thử xem là cây chi.

Là cây gì?

Cây cột điện

Thử thách số 13

Cây gì trăm tuổi bên đình
Cành tua tủa rễ soi mình bốn quê.

Là cây gì?

Cây đa

Thử thách số 14

Con đóng khố, bố cởi chuồng.

Là cây gì?

Cây tre

Thử thách số 15

Áo đơn lồng áo kép
Đứng nép bờ ao
Gió thổi ào ào
Mà không động đậy.

Là cây gì?

Cây măng

Thử thách số 16

Cành không quả , lá không tươi
Rễ thì chẳng có , sống mười ngày xuân.

Là cây gì?

Cây nêu

Thử thách số 17

Sừng sững mà đứng giữa đồng
Quan thì không tránh lại đòi đánh quan.

Là cây gì?

Cây cỏ may

Thử thách số 18

Có cây mà chẳng có cành
Có hai ông cụ dập dềnh hai bên

Là cây gì?

Cây ngô

Thử thách số 19

Sừng sững mà đứng giữa đường
Quan đi không tránh lại thường đánh quan.

Là cây gì?

Cây cỏ may

Thử thách số 20

Chân đỏ mình đen
Đầu đội hoa sen
Lên chầu Thượng đế.

Là cây gì?

Cây hương (cây nhang)

Những câu đố về con vật cho trẻ Mầm non

Ngoài những câu đố về cây cối, hoa quả các câu đố về con vật cũng rất gần gũi với các bạn nhỏ như gà, vịt, chó, mèo, v.v… 20 câu đố dưới đây chắc chắn sẽ thỏa mãn được trí tò mò của các bé.

Những câu đố về con vật cho trẻ Mầm non

Những câu đố về con vật cho trẻ Mầm non

Thử thách số 01

Một con cứ cãi là ba
Xuống nước biết lội, lên bờ biết đi.

Là con gì?

Con ba ba

Thử thách số 02

Con gì có cánh
Mà lại biết bơi
Ngày xuống suối chơi
Đêm về đẻ trứng.

Là con gì?

Con vịt

Thử thách số 03

Chẳng phải chuột
Chẳng phải chim
Ngày ngủ lim dim
Đêm tìm bắt muỗi.

Là con gì?

Con dơi

Thử thách số 04

Mắt to, miệng rộng, đuôi dài
Vờn múa rất tài ai cũng phải khen
Nghe hồi trống giục đã quen
Người chen chân đến đứng xem vui vầy.

Là con gì?

Con rồng (múa trong các dịp lễ hội)

Thử thách số 05

Con gì mào đỏ
Lông mượt như tơ
Sáng sớm tinh mơ
Gọi người thức dậy.

Là con gì?

Con gà trống

Thử thách số 06

Vừa bằng hột lạc
Trong nạc ngoài xương.

Là con gì?

Con ốc

Thử thách số 07

Tám sào chống cạn
Hai nạng chống xiên
Con mắt láo liên
Cái đầu không có.

Là con gì?

Con cua

Thử thách số 08

Bốn cây cột đình
Hai đinh nhọn hoắt
Hai cái lúc lắc
Một cái tòng teng
Trùng trục da đen
Lại ưa đầm vũng.

Là con gì?

Con trâu

Thử thách số 09

Khi đi cưa ngọn, khi về cũng cưa ngọn.

Là con gì?

Con ngựa (con ngựa nói lái là cưa ngọn)


Thử thách số 10

Ngựa gì chẳng chạy trên đường
Muốn tìm ra tận đại dương mà tìm.

Là con gì?

Con cá ngựa


Thử thách số 11

Con gì trắng muốt như bông
Nhìn ngắm ruộng đồng thẳng cánh mà bay

Là con gì?

Con cò


Thử thách số 12

Tám thằng dân khiêng cái quả
Hai ông hương cả đi không

Là con gì?

Con cua


Thử thách số 13

Con gì đầu con bò, thân con bò, chân con bò, đuôi cũng con bò mà lại không phải là con bò

Là con gì?

Con bê


Thử thách số 14

Ngày ngày chăm chỉ tìm hoa
Làm nên mật ngọt xây nhà ở chung.

Là con gì?

Con ong


Thử thách số 15

Con gì kêu suốt mùa hè
Cái kèn ở bụng tiếng nghe rất “sầu”.

Là con gì?

Con ve sầu

Thử thách số 16


Cá gì vốn rất hiền lành
Xưa được chị Tấm dỗ dành nuôi cơm.

Là con gì?

Con cá bống

Thử thách số 17


Con gì giữ cửa giữ nhà
Người lạ nạt nộ, chủ ra thì mừng.

Là con gì?

Con chó

Thử thách số 18


Bốn chân như cái cột nhà
Hai tai ve vẩy, hai ngà trắng phau
Vòi dài vắt vẻo trên đầu
Trong rừng thích sống với nhau cùng đàn.

Là con gì?

Con voi

Thử thách số 19


Sao gì chẳng mọc trên trời
Lập lờ dưới nước biển khơi là nhà.

Là con gì?

Con sao biển

Thử thách số 20


Mẹ thường đi chợ
Mua cám mang về
Cho ăn no nê
Nằm lăn ra ngủ.

Là con gì?

Con lợn


Những câu đố vui dân gian về đồ vật, tự nhiên

Trong kho tàng câu đố dân gian Việt Nam, những câu đố về đồ vật cũng chiếm vị trí khá lớn. Chúng được hình thành chủ yếu được hình thành từ sự quan sát thực tế của sự vật và được ông cha lưu truyền, gìn giữ đến ngày nay.

"<yoastmark

Thử thách số 01

Cái gì mà lưỡi bằng gang
Xới lên mặt đất những hàng thẳng băng.
Giúp người có gạo để ăn
Siêng làm thì lưỡi sáng bằng mặt gương.

Là cái gì?

Cái lưỡi cày

Thử thách số 02

Có cánh mà chẳng biết bay
Ban đêm khép lại, ban ngày mở ra.
Mỗi lần về hoặc đi xa
Bắt tay chủ nhà trước nhất là tôi.

Là cái gì?

Cái cánh cửa

Thử thách số 03

Có miệng mà chẳng có răng
Ngày nào tôi cũng cùng ăn với người.
Ăn xong tắm mát nghỉ ngơi
Cho nên da dẻ suốt đời trắng phau.

Là cái gì?

Cái bát

Thử thách số 04

Một đàn cò trắng phau phau
Ăn no tắm mát rủ nhau đi nằm.

Là cái gì?

Cái bát (sau khi ăn được rửa sạch úp trên trạn)

Thử thách số 05

Có miệng nói có tai nghe
Chỉ nằm một chỗ không hề đi đâu.
Chúng tôi mỗi đứa một đầu
Giúp cho người gặp gỡ nhau chuyện trò.

Là cái gì?

Cái điện thoại bàn

Thử thách số 06

Người một nơi, tiếng một nơi,
Hễ tôi lên tiếng, mọi người lắng nghe.

Là cái gì?

Cái loa

Thử thách số 07

Đầu thì trọc lốc
Tóc thì mọc trong
Hai dây thòng lòng
Có trong nhà bạn.

Là cái gì?

Cái bóng điện

Thử thách số 08

Thân em xưa ở bụi tre
Mùa đông xếp lại, mùa hè mở ra

Là cái gì?

Cái quạt giấy

Thử thách số 09

Có răng mà chẳng có mồm
Nhai cỏ lồm nhồm, cơm chả chịu ăn.

Là cái gì?

Cái liềm cắt lúa

Thử thách số 10

Đứng im thin thít giữa nhà
Đến khi đổ thóc, lại òa kêu lên.

Là cái gì?

Cái cối xay lúa

Thử thách số 11

Anh bên kia sông, em bên này sông.
Anh đuổi cùng vòng, chẳng bắt được em?

Là cái gì?

Cái cối xay

Thử thách số 12

Hàng trăm cái lỗ,
Vô số trẻ con,
Đua chạy vòng tròn,
Chen nhau chui xuống.

Là cái gì?

Cái sàng (công việc sàng gạo)

Thử thách số 13

Vừa bằng cái nong, cả làng đong chẳng hết.

Là cái gì?

Cái giếng

Thử thách số 14

Cái gì không gõ mà kêu
Không kều mà rụng?

Là gì?

Sấm và mưa

Thử thách số 15

Thuở bé em có hai sừng,
Đến khi nửa chừng mặt đẹp như hoa.
Ngoài hai mươi tuổi sắp già
Quá ba mươi tuổi mọc ra hai sừng.

Là gì?

Mặt trăng

Thử thách số 16

Một mẹ sinh được vạn con
Rạng ngày chết hết chỉ còn một cha
Mặt mẹ xinh đẹp như hoa
Mặt cha nhăn nhó chẳng ma nào nhìn.

Là gì?

Trăng, sao và mặt trời

Thử thách số 17

Vừa bằng cái vung,
Vùng xuống ao,
Đào không thấy,
Lấy không được…

Là gì?

Bóng mặt trời, mặt trăng chiếu xuống ao

Thử thách số 18

Xưa kia là mẹ cỏ cây,
Ra đời khuôn thước nhờ tay con người.
Luyện rèn da dẻ hồng tươi
Nắng mưa sương gió tôi coi chuyện thường.

Là gì?

Hòn gạch

Thử thách số 19

Chạy thì sống, không chạy thì chết.

Là cái gì?

Cái đồng hồ

Thử thách số 20

Cái gì mặt mũi biến đâu
Có mũ đội đầu lại có hai tai
Mình đứng chịu lửa rất tài
Nấu ăn ngon ngọt ai ai cũng dùng.

Là cái gì?

Cái xoong, nồi

Lời kết

Cũng giống như ca dao, tục ngữ, hiếm có ai trong chúng ta lớn lên mà chưa từng nghe qua cũng như phải vò đầu bứt tóc để giải các câu đố hóc búa. Mặc dù chiếm số lượng khá khiêm tốn so với những thể loại văn học dân gian khác như ca dao, tục ngữ, dân ca… nhưng vẫn có cả một kho tàng về câu đố dân gian Việt Nam mà không một ai có thể biết hết được.

Trước đây câu đố luôn giữ một vai trò quan trọng trong đời sống, sinh hoạt văn hóa của người Việt. Với sự bùng nổ của internet hiện nay, đáng buồn thay câu đố không còn được phổ biến như xưa nữa. Tuy nhiên sức hấp dẫn cũng như sự lôi cuốn của nó chưa bao giờ mất đi đối với những người đã từng nghe hoặc giải.

Nhiều bậc phụ huynh đã bắt đầu dành thời gian kể chuyện, đọc thơ, giải đố cùng các bé, thay vì việc để con cái cắm đầu vào ti vi, điện thoại. Chính điều này đã tạo lên sự gắn kết tình cảm gia đình, góp phần để các bé có một tuổi thơ trong sáng.

Ngoài việc giải đố cùng con, bố mẹ cũng nên đọc cho các bé nghe những câu chuyện dân gian hấp dẫn TẠI ĐÂY